Jakub Podlodowski „Upadłe ideały”

Katalog ekspozycji Jakub Podlodowski „Upadłe ideały”

Upadłe ideały
Światło jest dla mnie mostem między tym, co widzimy, a tym, co czujemy. Malarstwo to mój podstawowy język
poznawania świata i wyrażania siebie. Maluję od 2005 roku, rozwijając własną odmianę realizmu opartego na
obserwacji natury, dramaturgii światła i napięciu ukrytym pod powierzchnią codziennych zdarzeń. W projekcie
Upadłe ideały interesuje mnie obraz jako przestrzeń wielowątkowej narracji, zdolnej jednocześnie przedstawiać
konkretną rzeczywistość i ujawniać jej symboliczny, psychologiczny oraz społeczny wymiar. Prowadzę dwie
prywatne pracownie malarskie: w rodzinnych Kijanach oraz w Radomyślu nad Sanem. Moje obrazy znajdują
się w kolekcjach prywatnych w Polsce i za granicą. Poza malarstwem zajmuję się również grafiką, animacją,
filmem, muralami oraz pracami renowacyjnymi i konserwatorskimi.
Jakub Podlodowski

JAKUB PODLODOWSKI, urodzony 28 kwietnia 1986 roku w Lublinie, to artysta, którego twórczość obejmuje
malarstwo tradycyjne, grafikę cyfrową, animację artystyczną oraz prace konserwatorskie. Jego rozwój
artystyczny można śledzić od studiów licencjackich w Kolegium Sztuk Pięknych w Kazimierzu Dolnym, gdzie
ukończył je z wyróżnieniem w pracowni malarstwa pod kierunkiem prof. Jacka Wojciechowskiego w 2007 roku.
Kontynuował edukację na wydziale malarstwa Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie, uzyskując
tytuł magistra w 2010 roku. Zdobył szereg nagród i wyróżnień, potwierdzając swoje umiejętności i artystyczny
potencjał. W 2023 roku otrzymał VI Nagrodę BWA Kielce w konkursie „Porównania 32” zorganizowanym
przez Biuro Wystaw Artystycznych w Sandomierzu. Rok wcześniej, w 2022, otrzymał honorowe wyróżnienie
w kategorii pejzażu malowanego w plenerze podczas „16th International ARC Salon Competition” w Nowym
Jorku, największego konkursu malarstwa realistycznego w USA. W 2022 roku jego prace nominowano do
głównych nagród w „Salonie Zimowym 47” organizowanym przez Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej
„Elektrownia” w Radomiu. W 2017 zdobył wyróżnienie honorowe w konkursie malarskim o Grand Prix Fundacji
im. Franciszki Eibisch. Wcześniej wyróżnienie honorowe w Triennale Malarstwa „Animalis” od kwartalnika
„Artysta i Sztuka”, Grand Prix w plenerowym konkursie „Nadsański Plener Malarski” w Chwałowicach, i wiele
innych. Dorobek artystyczny Jakuba Podlodowskiego obejmuje wiele wystaw indywidualnych i zbiorowych w
Polsce i za granicą. Jego obrazy zdobią prywatne kolekcje na całym świecie, a artysta aktywnie współpracuje
z zagranicznymi galeriami. Wziął udział w wystawie 16th International ARC Salon Competition w głównej
siedzibie Sotheby’s w Nowym Jorku w lipcu 2023 roku. Już kolejna jego praca została zakupiona przez galerię
Petera Junga w Hudson w stanie Nowy Jork, a obraz W bukowym lesie w zdigitalizowanej wersji został
przygotowany do wysłania na Księżyc przez NASA we współpracy ze SpaceX w 2025 roku, w ramach projektu
Lunar Codex (Polaris Collection). Artysta zyskał międzynarodowe uznanie, angażując się w projekty dla Warner
Bros, DC Comics, Netflix, Amazon Prime Video, tworząc tła – obrazy olejne na zamówienie największego studia
animacyjnego w Niderlandach, Submarine, i współpracując przy projektach reżysera Hisko Hulsinga przy tłach
do jego animacji, takich jak Undone czy Sandman: Dream of a Thousand Cats.

Recenzja
Poprzez projekt Upadłe ideały Jakub Podlodowski podejmuje dialog z jedną z najważniejszych alegorii
politycznych XX wieku – powieścią George’a Orwella Folwark zwierzęcy. Artysta jednak nie decyduje się
na literalną ilustrację tekstu, a dialog z nim, pozostawiając odbiorcom pole do własnych interpretacji. Jego
malarskie spojrzenie na powieść Orwella zakorzenione jest w tradycji realizmu (szczególnie operującego
językiem pejzaży wiejskich), symbolizmu i sztuki zaangażowanej społecznie. Sceneria cyklu, u podstaw której
leży rzeczywiste miejsce – dom w Radomyślu nad Sanem – staje się punktem wyjścia do głębokiej refleksji nad
mechaniką władzy, degradacją wzniosłych idei i powtarzalnością historii.
Kompozycyjnie obrazy w ramach cyklu operują pozornie prostymi zasadami: kolejne sceny dzieją
się w obrębie jednego gospodarstwa. Powtarzalność pewnego wzoru – zrujnowany, drewniany dom
z podniszczonym dachem, otoczony błotnistym obejściem, po którym krążą stłoczone świnie, kury, gęsi,
kaczki – nie jest przypadkowa. Złudna prostota kompozycji scen dziejących się na podwórzu i we wnętrzach
budynków gospodarczych pozwala w pełni skupić uwagę na istocie obrazów. Artysta przenosi w ten sposób
ciężar narracji na zwierzęta, które tutaj symbolizują różnice klasowe i role polityczne. Układy kompozycyjne są
jasne i czytelne, choć jednocześnie pozbawione nachalności. Dzięki tej wyjątkowej cesze pozostają otwarte na
różnorakie odczytania i analizy.
Na szczególną uwagę zasługuje formalna strona cyklu. Z tej perspektywy dzieła zakorzenione są
w tradycji realizmu, szczególnie wiejskiego, którego „ojcem” na arenie polskiego malarstwa bez wątpienia
pozostaje Józef Chełmoński (1849-1914). Podobnie jak w jego pracach, i tutaj pojawia się charakterystyczny
nieupiększony, niemal surowy pejzaż, gdzie sylwetki zwierząt – czy też ludzi – potraktowane są z naturalistyczną
szczerością. Jednak szukając formalnych powiązań można sięgnąć jeszcze dalej, do czasów wcześniejszych
i malarstwa alegorycznego, które przez lata pełniło funkcję ostrego komentarza do bieżących wydarzeń
religijnych, społecznych, politycznych. W tym szerokim kontekście twórczość Podlodowskiego przywołuje
szczególne skojarzenia z Pieterem Brueglem Starszym (ok. 1525-1569), który zapisał się w historii jako artysta
łączący błyskotliwą obserwację świata z symboliczną i wielowarstwową narracją o jego kondycji.

Projekt Upadłe ideały i dzieła niderlandzkiego mistrza łączy nie tylko poziom ideowy, ale i formalny
– to często kompozycje dziejące się w przestrzeni wiejskiej, pozbawionej idealizacji, w których bohaterowie
są ciasno stłoczeni tworząc pozornie jednorodną masę, wspólnotę. Mimo to reprezentują konkretne,
upadłe wartości. Tak jak kompozycje Bruegla mają często charakter „teatru świata”, tak u Podlodowskiego
gospodarstwo wiejskie przestaje być neutralnym tłem, a staje się miejscem pełnym znaczeń. Formalne
skojarzenia przywołuje również podobna kolorystyka obrazów obu artystów osadzona w brązach,
złocistościach i barwach „brudnych”, złamanych. Symbolistyczne elementy prac Podlodowskiego odgrywają
w cyklu niezwykle istotną rolę, będąc kluczem do ich interpretacji. W tym kontekście artysta, zabiegami
formalnymi i ikonograficznymi, wprowadza w prace napięcie między realizmem i symboliką. Podobne zabiegi
obserwować można w twórczości choćby Jacka Malczewskiego (1854-1929), jednego z bodaj najsłynniejszych
polskich malarzy operujących takim językiem.
Cały cykl pozwala na snucie szerokich refleksji nad zależnościami formalnymi, ideowymi i ikonograficznymi
dzieł Podlodowskiego od obrazów poprzedzających go artystów. Właśnie ta wielowarstwowość sprawia, że
Upadłe ideały pozostają projektem spójnym.
Dopełnieniem malarskiej narracji jest katalog, który wzbogaca dzieła o warstwę literacką. Wplecenie
między reprodukcje ekfraz Jana Kondraka stwarza przestrzeń, w której płótna i teksty komentują się
wzajemnie. W efekcie otrzymujemy projekt kompletny, w którym Podlodowski prowadzi dialog z Folwarkiem
zwierzęcym wydobywając to, co najbardziej uniwersalne i wciąż aktualne.
Sylwia Pęcak